ايران بلاگ

مقدمه :

به طورکلـی وضع مـالاریا به خصوص در کشورهای  فقیـرتـر خطرناک  و  وخیم است و بروز    اپیدمـی‏ ها رو به  افزایش  مـی باشد . از کل جـمـعیت دنیا  که حدود 4/5  بیلـیون نفر مـی باشد ، 2200 مـیلـیون نفر ( 40 %  جـمـعیت دنیا )  در 90 کشور از جهان  درخطر ابتلاء به این بیمـاری قراردارند . هرساله  500 -300  مـیلـیون مـورد  بیمـاری  در جهان  گزارش  مـی شود که  باعث  مـرگ 7/2 - 5/1 مـیلـیون نفر مـی گردد  و 90 %  آن در افریقا - جنوب  صحرا اتفاق مـی افتد . هر سال  مـتجاوز  از 110 مـیلـیون مـورد  جدید مـالاریا  در جهان بروز مـی کند (101) . تعداد  افراد  مـبتلا به بیمـاری مـالاریا بیش از  هر بیمـاری دیگری مـی باشد (25) .

انتقال  بیمـاری  مـالاریا  از 64  درجه  عرض  شـمـالـی  تا  32  درجه  عرض جنوبی  صورت  مـی‌گیـرد . در مــحدوده انتشار بیمـاری مـالاریا ، به خاطر تنوع جغرافـیایی ، قدرت انتقال ناقلـیـن مـالاریا ، ارتفاع از سطح  دریا  و مـیزان نزولات جوی ،  مـیزان آلودگی  به بیمـاری مـالاریا  مـتفاوت است (40).

          مـالاریا در کشورهای  مـنطقه  مـدیتـرانه  شرقی هم  با  اهمّیت تـرین  بیمـاری  انگلـی  است . از 400  مـیلـیون  نفری  که  در این  مـنطقه  زندگی مـی کنند ، 240  مـیلـیون  نفر در خطر ابتلاء  هستند . حدود  45 %  این  جـمـعیت  ( 180 مـیلـیون  نفر )  در خطر  ابتلاء  به  مـالاریا  از  نوع     Plasmodium  falsiparium   و  vivax Plasmodium  مـی باشند  و 15 %  بقیه (  60  مـیلـیون نفر ) در خطر ابتلاء به    vivax. P هستند (37) . تعداد  مـوارد  مـالاریایی این مـنطقه را  سالـیانه  حدود 13 مـیلـیون  مـورد  تـخمــیـن  مـی زنند  که  70 %  آن  از  نوع  P. falsiparium  و   بقیه   . vivax P        مـی باشد. از  کل  مـوارد  تـخمـیـن  زده شده  96 %   فقط  مـربوط  به  5 کشور  مـی باشد . افغانستان    ( اغلب  vivax . P ) ،  عراق ( مـنحصراً   vivax.P )  ،  سومـالـی ، سودان  و یـمـن  ( اغلب   f. P ) . تعداد  مـوارد  مـرگ  و  مـیـر به  علت  ابتلاء  به  این بیمـاری  سالـیانه  35000   نفر تـخمـیـن   زده  مـی‏شود که  اغلب  در کشورهای  سومـالـی ، سودان  و یـمـن  اتفاق مـی افتد (101).

          در کشور مـا  نیز مـالاریا یکی از  مـهم تـرین  بیمـاری های  بومـی  است . به طوریکه  علـی رغم بیش از  50  سال  مـبارزه  مـستمـر کمـاکان در استان های سیستان و بلوچستان و مـناطق گرمـسیـری کرمـان به علت  مـشکلات فنـی  و اجرایی هنوز  به عنوان  یک مـسإله مـهم  بهداشـتـی  باقی مـانده است و تاکنون زیانهای  اقتصادی ،  اجتمـاعی  و فراوانی را  به بار آورده است (22) .

          تاکنون  مـطالعات دامـنه داری  توسط مــحققیـن ایـرانی در زمـینه اکولوژی  و بیولوژی  آنوفل های ناقل  مـالاریا  به  خصوص در مـناطق جنوبی  ایـرانی انـجام گرفته است . ولـی  مـتاسفأنه در 25  سال اخیـر اطلاعات کامـلـی  در زمـینه اکولوژی  و بیولوژی    An. sacharoviدر قسمـت  شـمال غربی  کشور  ما       ( مـنطقه مـغان  )  در دستـرس نـمـی باشد . طی سالـهای   74- 1373  بیمـاری مـالاریا  در بعضی از قراء شهرستانهای  پارس آباد  و گرمـی  ( مـغان )  به صورت اپیدمـی بوده است  و کانون های جدیدی را تشکیل داده است  به طوریکه تعداد قراء مـثبت دار  رو به افزایش مـی باشد .

          با توجه به اهمـیت  فوق العاده ای که مـنطقه  مـغان  از لـحاظ کشاورزی  ، دامـپروری  و صنعتـی در استان اردبیل  و از جهـتـی در سطح کشور مـا دارد  و از  طرفـی وجود مـرداب های  فراوان که شرایط مـناسـبـی را برای  فعالـیت کولـیسیده‏ ها در مـنطقه فراهم نـمـوده است ، وجود تـردد مــجاز  و غیـر مــجاز افراد در مــنطقه مــرزی  ایـران و جـمــهوری آذربایـجان و امــکان  اشاعه بیمــاری در مـنطقه و نظر به اینکه مـطالعات خیلـی  مـحدودی  در زمـینه مـالاریا در این مـنطقه صورت گرفته است ، لذا  انـجام اکولوژی و بیولوژی درباره ناقل مـهم این مـنطقه به مـنظور بدست آوردن اطلاعات جدید و جامـع در جهـت استفاده در امـر برنامـه ریزی  مـبارزه با مـالاریا کامـلاً ضروری  بنظر مـی رسد  و بررسی مـوضوع از اهمـیت  ویژه‏ای برخوردار است .

Abstract

Studies on the distribution , seasonal activity , anthropophilic index and susceptibility of Anopheles sacharovi to  insecticides  in Parsabad  and Germi  counties , Ardebil province , northwest  of  Iran .

            Malaria  was  epidemic  in  some  villages  of  Parsabad  and  Germi  counties  ( Moghan  area )  during  1994 - 95  .  Studies  were  carried  out  to  determine  some  aspects  of  the  bionomics  of   An. sacharovi  for  obtaining  new  data  and  making  use  of  them  in  malaria  control  in  1996 .

            Spray  catches  were  performed  in  indoors  by  the  standard  method  using   0. 2 %  Pyrethrum  spray  in  3  fixed  indicator  villages  biweekly  in  each  county. Attempts  were  also  made  to  catch  Anophelines  from outdoors.  Collection  of  anopheline  larvae  were  conducted  from  breeding  places  contemporary  with  collection  of  adults  from   indoors .                                               In  addition  to  the  villages  under  regular  surveys  12  villages  located  in  other  rural  districts  of  the area  have been  checked  twice for  determining  the  anophelines  fauna  during  the  active  season  of  mosquitoes.

            Water  sampling  was  performed  from  breeding  sites  of  An. sacharovi   for  chemical  analysis  .

            Host  preference  pattern  of  An. sacharovi  was  ascertained  using  Enzyme - Linked  Immunosorbent  Assay  ( ELISA ) test .  Salivary  gland  dissections  were  carried  out  on  samples  of  An. sacharovi  collected  from  localities  with  malaria  cases  to  determine  the  sporozoite  rates  .  For  determination  the  age  composition  and  epidemiological  potential  of  the  population  of  An. sacharovi  ,  the  physiological  age  of  each  female  was  recorded .  The  susceptibility  of  this  species  to  DDT  ,  Permethrin  and  Propoxur  was  also  studied  in  the  field  surveys  ,  following  the  W. H. O  standard  method .

            Anopheles  sacharovi  started  to  appear  in  early  June  and  ended  in  late  November  or  early  December  in  dwellings  in  the  plain  of  Parsabad .  The  curve  of  activity  has  only  one  peak  in  the  first  half  of  August . The  maximum  indoor  density  of  this  species  was  48  per  shelter  in  Buick -Khanlu  village  in  the  same  time . The  activity  of  An. maculipennis  started  in  the  second  half  of  June  or  in  the  first  half  of  July ,  reaches  a  peak  in  early  August  and  ended  in  early  October  or   late  November  in  indoors.

            The  adults  of  An. hyrcanus  was  found  only  twice  with  very  low  density  in  routine  entomological  surveys  in  the  study  area  . The  maximum  density  of  larvae  of  anophelines  was  1.2  per  10  dips  in  the  second  half  of  August  in  the  villages  of  Parsabad .

            A  total  of   31  larvae  of   anophelines  were  collected  ,  12  ( 38 .7  % )  of  them  were  in  3 - 4  instars  and  all  were  identified  as  An. sacharovi  .

            In  mountainous  area  of  Germi  county  ,  An. sacharovi  started  to  appear  in  late  June  or  early  July  ,  reaches  a  peak  in  the  second  half  of  August  and  ended  in  late  November  in  indoors  .  The  maximum  density  of this  species  was  11. 9  per  shelter  in  Aghamohammad -Baiglu  village  in  late  August .

            Anopheles  maculipennis  is  active  from  first  half  or  second  half  of  July  to  late  October  or  November  with  only  one  peak  in  early  August . Anopheles  superpictus  is  prevalent  from  July  to  early  December  . The  peak  of activity  occurs  in  late  August  and  the  maximum  density  of  this  species  was  10. 6  per  shelter  in  indoors .  The  results  of  this  study  with  those  of  conducted  in  this  area  in  1971 ,  showed  that  the  density  of  this  species  has  been  increased  considerably  and  it  threatens  the  inhabitants  of  this  county .

            The  maximum  larval  density  (1.2  per  10 dips)  was  in  early  August.  A  total  of  17  larvae  of  anophelines  were  collected  ,  41 %  were  in  3 - 4 instars  and  they  were  identified  as  An. sacharovi   and   An. superpictus  .

            Despite  of  serious  activities  ,  no  adult  mosquitoes  was  found  from  outdoor  shelters  in  the  study  area .

          The  results  of  water  chemical  analysis  of  larval  habitats  showed  that  the  water  of  the  breeding  sites  of  An. sacharovi  is  of  Calcic  bicarbonate  and  Sodium  sulphate  and  it  is  considered  as  hard  water .  The  limit  of  salinity  was  very  high  and  it  was  equaled  263 - 414  mg  per  liter .

 منابع:

نمـازی جلیل - بررسی انتشار، میزان فعالیت فصلی ، اندیس انتروپوفیلیک و سطح حساسیت    Anopheles  sacharoviنسبت به حشره کشهای مختلف در شهرستانهای پارس آباد  و گرمی  (پایان نامه کارشناسی ارشد علوم بهداشتی (M.S.P.H) دانشگاه تهران)